Historia naszego kraju naznaczona jest krwią i blizną, a droga do Niepodległości była długa i trudna. Za naszą wolność, bohaterską śmierć poniosło wiele pokoleń Polaków. Do dzisiejszego dnia pozostały ślady tej walki. Ze znaków stawianych na naszej historycznej drodze umiemy odczytać przeszłość. Jednym z symboli jest powstanie styczniowe z 1863 r. Do dzisiejszego dnia pozostały ślady tej walki. Ze znaków stawianych na naszej historycznej drodze umiemy odczytać przeszłość. Jednym z symboli jest powstanie styczniowe z 1863 r.
22 stycznia br. społeczność Szkoły Podstawowej w Świerszczowie, przedstawiciele samorządu: Wójt Gminy Cyców – Marta Kociuba, Przewodnicząca Rady Gminy Cyców Sylwia Delekta-Prokopiuk , Zastępca Wójta Gminy Cyców – Karolina Świeczak , a także Dyrektor Zespołu Szkół w Cycowie Pan Zbigniew Rutkowski z Wicedyrektorem Panią Małgorzatą Cybulską i Dyrektorem Szkoły Podstawowej w Świerszczowie Panią Jolantą Wichrowską oddali należny hołd powstańcom styczniowym przy obelisku upamiętniającym wydarzenia roku 1863 w miejscowości Kopina.
W książce „Dzieje Cycowa” profesor Wiesław Śladkowski tak charakteryzuje czas powstania styczniowego w Cycowie i okolicach.
„W wydarzeniach historycznych XIX i początków XX stulecia udział społeczności cycowskiej był niewielki. Nie została zarejestrowana w źródłach obecność jej przedstawicieli poza jednym wyjątkiem w szeregach powstańczych w 1863 r., ale nie można ich też wykluczyć, gdyż wiele partii powstańczych chroniło się w otaczających Cyców lasach i przechodziło przebiegającym przez tę miejscowość szlakiem łączącym Chełm z Włodawą. Po przegranej przez oddziały powstańcze dowodzone przez Puckiego, Jankowskiego i Zielińskiego bitwie stoczonej 7 lipca 1863 r. cofający się i uchodzący w kierunku Chełma przed przeważającymi siłami rosyjskimi powstańcy rozproszyli się po lasach otaczających Świerszczów i Cyców. Dały one im schronienie przed wrogiem, ci którzy polegli w boju zostali pochowani w zbiorowej mogile na terenie Kopiny. W schyłkowym okresie powstania doszło 14 grudnia 1863 r. pod Cycowem do zwycięskiej dla powstańców potyczki. Jak pisze Stanisław Zieliński: „Pod Cycowem Moskale otoczyli piechotę Ejtminowiczów z dwóch stron, lecz napadnięci z tyłu przez jazdę Wróblewskiego pierzchneli ze stratą 5 ludzi, których powstańcy pochowali, po stronie polskiej nie było strat". Pod Cycowem walczył więc zwycięsko ówczesny pułkownik, a później generał Walery Wróblewski, jeden z bohaterów Komuny Paryskiej, jego grób znajduje się na cmentarzu Per Lachaise w Paryżu, natomiast na starym cmentarzu cycowskim jest mogiła Jana Sawicza, powstańca z 1863 r. z Cycowa”.
Autor tekstu: p.E.Enskajt